Họa sĩ Đỗ Ngọc Dũng: Nhịp cọ - vó thời gian

Những con ngựa sắc màu lên toile từ mùa Đông. Anh gắn bó cuộc đời sáng tạo với thành phố ngã ba sông và là họa sĩ đứng đầu vùng trung du với uy tín lan tỏa quốc gia và quốc tế hiện nay.

Đỗ Ngọc Dũng tuổi đời đầu 6X, thuộc đội hình hiếm các họa sĩ Việt Nam đang vẽ - viết mỗi ngày và liên tục có tác phẩm công bố. Anh đã đạt đẳng giới mà đồng nghiệp, bạn bè các giới - chúng tôi thường gọi là "liên quân" trọng nể và không hề có cái gọi là "dấu vết tỉnh lẻ" nơi anh, từ nói - viết - vẽ và giao du.

Có thể khẳng định, Đỗ Ngọc Dũng đã đạt được độ "giàu" theo đúng nghĩa thành ngữ. Anh giàu bạn và sang vì sự giàu có cùng cách sống của mình.

Họa sĩ Đỗ Ngọc Dũng và tranh sơn dầu Nhịp trống đồng, giải xuất sắc năm 2025 do Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam trao tại Hà Nội, 15.1.2026.

Công tác tại Ty Văn hoá rồi Hội Văn học nghệ thuật gần hết hành trình công tác, họa sĩ Đỗ Ngọc Dũng từ nhân viên, Phó Chủ tịch rồi Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Phú Thọ, Đỗ Ngọc Dũng đã dốc tâm huyết, ý tưởng làm nên những đổi mới toàn diện. Nhắc đến Phú Thọ, anh em bạn bè văn nghệ sĩ nhớ ngay tới Đỗ Ngọc Dũng. Đi ngang hay dừng lại Việt Trì là phải gọi, ghé nhà gặp Dũng. Vì sao? Ở thành phố công nghiệp có đại lộ Hùng Vương dài nhất miền Bắc không có một gallery nào hay vì không ai đủ hiếu khách để tiếp đãi bạn hữu tần suất có khi ngày 4 cuộc? Ngôi nhà 4 tầng mặt đường Lê Quý Đôn của họa sĩ Đỗ Ngọc Dũng là phòng tranh, xưởng vẽ, có sức hút của chủ nhà liên tài. Đỗ Ngọc Dũng duy mỹ hẳn nhiên, nhưng ái mỹ kèm ái hữu. Mê cái đẹp và biết chơi đẹp. Anh nhận điểm yếu "nể tài". Cứ ai tài là anh trọng và đón chào, tùy thân sơ mức độ khác nhau, nhưng đều chân thành đối đãi. Nhà anh, vì thế, thành "trụ sở hội tụ" nhiều thế hệ tài danh, như một tao đàn, một chiêu anh các. Các sự kiện do họa sĩ Đỗ Ngọc Dũng khởi xướng, chủ trò, thu hút sự chú ý cao khiến nhiều văn nghệ sĩ cả nước quan tâm đến trung du, thế là anh em văn nghệ tỉnh có nhiều cơ hội giao lưu, học hỏi.

Căn cước nghệ thuật của Đỗ Ngọc Dũng là tranh - vừa có phong cách, bản sắc riêng vừa sâu sắc vì phông văn hoá. Anh không chỉ hiểu kĩ về quê hương mà không ngừng kết nối thế giới quan và tri thức bằng tinh thần hiếu tri. Bất cứ lĩnh vực, chuyên ngành sáng tạo nào đều cần nền tảng văn học. Đỗ Ngọc Dũng đọc nhiều, nhớ giỏi. Anh thuộc vô số bài thơ, áng văn. Anh đi dặm trường thiên lý, lưu tâm trí và viết những bút ký dồi dào chi tiết, kiến thức, phong nhiêu hình ảnh.

Phụ trách Tạp chí Đất Tổ rồi khi sang làm Giám đốc Sở Ngoại vụ tỉnh Phú Thọ, là chủ biên Tạp chí Đối ngoại, nhà báo Đỗ Ngọc Dũng viết cả ngàn bài cho báo tỉnh và liên tục có bài in báo trung ương. Bảy năm làm lãnh đạo Sở Ngoại vụ, Đỗ Ngọc Dũng phát triển công tác đối ngoại thành sức mạnh của văn hoá, kinh tế. Số lượng các đoàn khách quốc tế đến với Phú Thọ tăng vọt trong nhiệm kỳ Giám đốc Dũng. Đại sứ, các chính khách, nhà ngoại giao nhiều nước vẫn giữ tình bạn và giao hảo. Ngay lúc đương chức đến đến giờ, Đỗ Ngọc Dũng luôn bận rộn vì thường trực niềm say hội hoạ. Bạn bè quốc tế nể Đỗ Ngọc Dũng thêm cũng vì sư khác biệt: một nhà ngoại giao vốn - đang là nghệ sĩ.

Thiên lý mã, Acrylic, 80×80 cm.

Lao động của Đỗ Ngọc Dũng viết - vẽ quật cường và phi thường. Khi Anh bạo bệnh, phải qua nhiều phẫu thuật từ vùng bụng đến não, anh không bi quan mà càng ham sống. Người nghệ sĩ chân chính, đích thực ấy không để nỗi sợ quật ngã. Anh tỏ lòng ham sống bằng khao khát hiến dâng. Anh dè sẻn thời gian, không gọi nghe điện thoại lâu, chỉ dùng để đi và vẽ, viết. Anh lao động với cường độ mà lúc sung sức nhất khi tuổi trẻ tôi không sánh kịp.

Nhưng họa sĩ lại bỏ thời gian bảo quản tư liệu quý về các văn nghệ sĩ Đất Tổ hoặc những ai anh có duyên là bạn mà khi họ qua đời, người thân cũng không giữ. Anh viết các bài báo mang chất hồi ức, tôn vinh tiền bối với sự trân trọng. Anh thuộc cơ man các bài thơ hay, chi tiết đắt, xuất xứ tác phẩm sáng giá, cuộc đời các tài danh.

Anh nuôi dưỡng hệ sinh thái nghệ thuật bằng tinh thần tận hiến cho vẽ, viết và hết lòng vì bạn. Đỗ Ngọc Dũng không "sống chịu" một ngày. Anh trân trọng mỗi cuốn sách bạn bè trao tặng, đăng Zalo, Facebook cảm ơn và viết bài giới thiệu cho các sách mới, triển lãm của các họa sĩ trẻ. Anh cũng gửi cho tôi nhiều tác phẩm của các cây bút Phú Thọ, thêm nguồn cho tôi đọc, biên tập, chọn thơ cho tờ Lao Động Cuối tuần. Chúng tôi đã khích lệ, cổ vũ tinh thần thơ bằng sự yêu trọng thi ca trong sáng, không phải là phát triển phong trào mà niềm tin về vẻ đẹp của thi ca. Anh nhân ái giúp và vận động giúp những số phận thiệt thòi và nâng đỡ, cổ vũ các tài năng trẻ để phát triển đội ngũ kế cận song hành.

Tư gia Đỗ Ngọc Dũng nhiều mini festival tinh hoa. Chơi với Đỗ Ngọc Dũng, bạn bốn phương đều liên kết sinh thái văn hoá: Phải đích thực và tử tế.

Mấy ai như anh, hầu như tuần nào cũng về Hà Nội dự triển lãm tranh và là hội viên năng nổ của Hội Mỹ thuật Việt Nam. Đỗ Ngọc Dũng tham gia nhiều triển lãm khu vực, toàn quốc, các triển lãm nhân các sự kiện lớn của đất nước, gần đây là sự kiện 50 năm đất nước thống nhất, 80 năm thành lập nước.

Được công du khi đương chức và sau này họa sĩ tham gia các trại sáng tác hay bỏ tiền túi đi du lịch nước ngoài hằng năm, đến đâu anh cũng dành ưu tiên thăm các bảo tàng, chiêm ngưỡng các thắng cảnh, kì quan danh tiếng.

Tiếp thu kiệt tác, tinh hoa thế giới và khắp các vùng đất nước, những "sàng khôn" của Đỗ Ngọc Dũng viết thành hơn 400 trang sách qua tập ký Ngang qua những vùng đất mang dấu ấn tài hoa. Anh vẽ đa dạng bút pháp và đề tài. Bà bầm bà bủ trung du đã thành một hình tượng thành công của Đỗ Ngọc Dũng mà anh vẫn làm mê hoặc người xem bằng những thiếu nữ người đàn bà đẹp mọi thời như thể các giai nhân ùa ra thành "tiên trong đời thường" của người mê cái đẹp.

Tượng tam mã, Acrylic, 110 x 110 cm.

Lễ trao Giải thưởng Văn học nghệ thuật năm 2025 của Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam diễn ra sáng 14/1/2026 tại Hà Nội đã vinh danh 10 tác phẩm xuất sắc của 10 Hội Văn học nghệ thuật chuyên ngành Trung ương. Tranh sơn dầu Nhịp trống đồng của họa sĩ Đỗ Ngọc Dũng (Phú Thọ) vinh dự nhận giải thưởng này cho thấy anh đang đương độ.

Dịp Giỗ Tổ Hùng Vương năm nay, họa sĩ Đỗ Ngọc Dũng - Chi hội trưởng Chi hội Mỹ thuật Việt Nam tỉnh Phú Thọ sẽ phối hợp với Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật tỉnh tổ chức triển lãm quốc tế với sự tham gia của các họa sĩ Phú Thọ, Lào Cai hiện nay với các họa sĩ Hàn Quốc, Nhật Bản và sẽ mời một số họa sĩ tiêu biểu ở Hà Nội cùng tham dự. Chính họa sĩ Đỗ Ngọc Dũng 20 năm trước đã gây dựng mối quan hệ ái hữu với đồng nghiệp quốc tế: tổ chức Trại Điêu khắc quốc tế (14/3 - 18/4/2005) tại Công viên Văn Lang và khuyến khích các họa sĩ Mỹ, Cuba, Hà Lan, Bỉ, Thụy Điển, Na Uy, Hàn Quốc... để lại tác phẩm sau khi bế mạc. Họa sĩ của Phú Thọ và Hàn Quốc đã sang giao lưu nghề nghiệp và triển lãm tác phẩm với nhau. Năng lực quảng giao và liên tài của Đỗ Ngọc Dũng khiến các nhà tổ chức nể trọng. Khi dự tiệc cưới Trang, con gái họa sĩ tại khách sạn 4 sao Sài Gòn - Phú Thọ, tôi chứng kiến họa sĩ giàu thế nào khi đầy ắp khách là người nổi tiếng, địa vị trong đó Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng và một số đại sứ, tham tán văn hoá châu Âu.

Nhịp thời gian đang phi nước đại trong anh mà vó ngựa là cọ vẽ. Những con giáp sắc màu, hình thế đầy sức sống của Đỗ Ngọc Dũng truyền toả tình yêu cuộc sống không giới hạn. Tranh anh có âm nhạc, chất thơ và sắc hương gợi cảm. "Sự hiện thực duy nhất trong nghệ thuật là của trí tưởng tượng" - danh họa Pháp Edgar Degas khẳng định thế và tầm mức tài năng của nghệ sĩ là năng lực tưởng tượng.

Tôi đã được chiêm ngưỡng Bảo tàng điêu khắc A.Rodin tại Paris. Đỗ Ngọc Dũng không chỉ có thế mạnh tranh sơn dầu, anh còn làm điêu khắc. Chắc chắn họa sĩ nhớ và sống theo tinh thần A.Rodin: "Người nghệ sĩ phải tạo ra một tia lửa trước khi có thể nhóm lên ngọn lửa và trước khi tác phẩm sinh ra, người nghệ sĩ phải sẵn sàng để ngọn lửa sáng tạo của chính mình nuốt trọn" - A.Rodin.

Đỗ Ngọc Dũng vẫn sống trong ý nghĩ mình không có bệnh nan y.

Danh họa Leonardo da Vinci cho rằng: "Thời gian đủ dài cho bất kỳ ai biết sử dụng nó". Đỗ Ngọc Dũng biết sống để kéo dài thời gian một cách đẹp đẽ phi thường. Dư ba hay độ vang ngân của xúc cảm hoà ấn tượng khi người đọc cùng họa sĩ khám phá thế giới chuyến du hành mà anh đi trên 30 quốc gia, trong đó đủ những cường quốc kinh tế và văn hoá.

Vi Thùy Linh

Những diễn giải độc bản về hình tượng con ngựa trong triển lãm "Mã hóa"

Triển lãm "Mã hóa" quy tụ các nghệ sĩ đương đại cùng tham gia giải mã và tái định nghĩa hình tượng con ngựa - một...