Chung khảo Giải báo chí “Vì sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam”: Chú trọng chiều sâu và chất lượng tác phẩm

Theo báo cáo của Ban Tổ chức, tính đến hết thời hạn nhận tác phẩm ngày 15/9/2026, Giải báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam” lần thứ Tư đã tiếp nhận 1.555 tác phẩm từ các cơ quan báo chí, phóng viên, nhà báo và hội viên Hội Nhà báo Việt Nam trên cả nước. Đây là số lượng tác phẩm tham dự cao nhất trong bốn lần tổ chức giải, cho thấy sự quan tâm, hưởng ứng của đội ngũ người làm báo đối với các vấn đề thuộc lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và gia đình.

Sau quá trình rà soát, sàng lọc, Ban Thư ký – Tổng hợp đã sơ loại 94 tác phẩm, đưa 1.461 tác phẩm đủ điều kiện vào vòng chấm sơ khảo. Trong đó, báo điện tử chiếm số lượng lớn nhất với 747 tác phẩm, tiếp đến là báo in với 397 tác phẩm, truyền hình 142 tác phẩm, báo ảnh 131 tác phẩm và phát thanh 44 tác phẩm.

Sau thời gian thẩm định, thảo luận và chấm giải, Hội đồng sơ khảo đã lựa chọn 108 tác phẩm trình Hội đồng chung khảo, gồm 25 tác phẩm báo in, 30 tác phẩm báo điện tử, 15 tác phẩm phát thanh, 20 tác phẩm truyền hình và 18 tác phẩm báo ảnh. Quá trình chấm sơ khảo được thực hiện thông qua việc thẩm định độc lập và thảo luận tập trung của các tiểu ban, bảo đảm tuân thủ Thể lệ và Quy chế chấm Giải.

Các tác phẩm dự thi năm 2026 đa dạng về đề tài, có chất lượng chuyên môn tốt, quy tụ sự tham gia của nhiều cơ quan báo chí Trung ương và địa phương.

Theo đánh giá của Hội đồng sơ khảo, các tác phẩm dự giải năm nay không chỉ tăng về số lượng mà còn đa dạng về đề tài, có chất lượng chuyên môn tốt, quy tụ nhiều cơ quan báo chí Trung ương và địa phương. Nội dung các tác phẩm bám sát những sự kiện, vấn đề nổi bật trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và gia đình giai đoạn 2025–2026.

Nhiều tác phẩm tập trung phân tích những vấn đề mang tính chiến lược đối với sự phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới, như phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo, chuyển đổi số, bảo vệ chủ quyền văn hóa số và bản quyền, xây dựng hệ giá trị con người, gia đình, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Các đề tài về bảo tồn và phát huy di sản văn hóa, gìn giữ bản sắc văn hóa 54 dân tộc, phát triển du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng và nâng cao sức mạnh mềm quốc gia cũng được nhiều nhóm tác giả quan tâm khai thác.

Đáng chú ý, theo Hội đồng sơ khảo, nhiều tác phẩm đã có sự chuyển biến trong cách tiếp cận, không chỉ dừng ở việc phản ánh, giới thiệu hoạt động và thành tựu văn hóa mà đi sâu phân tích những vấn đề về thể chế, chính sách, nguồn lực, nhận diện các điểm nghẽn và đề xuất giải pháp nhằm phát huy vai trò của văn hóa trong phát triển kinh tế – xã hội.

Phát biểu tại vòng chấm chung khảo chiều 2/11, nhà báo Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam ghi nhận các tác phẩm dự thi năm nay được đầu tư bài bản, chỉn chu hơn so với những mùa giải trước. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra sự mất cân đối trong lựa chọn đề tài khi nhiều tác phẩm tập trung vào những vấn đề vĩ mô, trong khi các chủ đề gần gũi với đời sống như gia đình, trẻ em, thể thao và du lịch lại có số lượng tác phẩm tham gia chưa tương xứng.

Vòng chấm chung khảo chiều 2/11 Giải báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam” lần thứ Tư – năm 2026

Theo nhà báo Lê Quốc Minh, báo chí cần quan tâm hơn đến những câu chuyện giản dị, thiết thực trong đời sống hằng ngày, thay vì chỉ tập trung vào các vấn đề lớn. Ông cũng lưu ý việc khai thác đề tài cần đa dạng hơn giữa các lĩnh vực và loại hình báo chí, trong đó có ảnh báo chí văn hóa, vốn có nhiều lợi thế trong ghi lại những khoảnh khắc giàu cảm xúc của đời sống văn hóa, nghệ thuật và thể thao.

Cùng với những kết quả đạt được, Hội đồng sơ khảo cũng chỉ ra một số hạn chế như sự chênh lệch về số lượng tác phẩm giữa các lĩnh vực, mức độ tham gia chưa đồng đều của các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương; một số tác phẩm còn thiên về phản ánh thực trạng, thiếu chiều sâu phân tích và giải pháp. Những tác phẩm thực sự có sự bứt phá về nội dung và hình thức thể hiện chưa nhiều.

Từ thực tế này, Hội đồng sơ khảo đề nghị tiếp tục khuyến khích các cơ quan báo chí đầu tư những tác phẩm có chất lượng, mở rộng đề tài sang các lĩnh vực còn ít được khai thác như kinh tế sáng tạo, thị trường văn hóa, quyền tác giả, tác động của trí tuệ nhân tạo, thể thao quần chúng và xây dựng hệ giá trị gia đình. Đồng thời, cần tăng cường ứng dụng công nghệ, số hóa tác phẩm và xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức, chấm giải trong những năm tiếp theo.

Theo kế hoạch, lễ tổng kết và trao Giải báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam” lần thứ Tư dự kiến được tổ chức tại Hà Nội trong chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11/2026). Đây là dịp ghi nhận, biểu dương những tác phẩm báo chí xuất sắc, đồng thời khuyến khích đội ngũ người làm báo tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức thể hiện, góp phần lan tỏa các giá trị văn hóa và thúc đẩy sự phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới.