Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam” lần thứ Tư: Bổ sung Giải Đặc biệt trị giá 100 triệu đồng

Giải do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp tổ chức, Báo Văn Hóa là cơ quan thường trực. Đây là hoạt động có ý nghĩa quan trọng nhằm ghi nhận, tôn vinh những đóng góp xuất sắc của các tập thể, cá nhân đội ngũ những người làm báo đối với sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam; đồng thời góp phần thông tin, giới thiệu những kết quả, thành tựu nổi bật trong các lĩnh vực văn hóa, thông tin, gia đình, thể thao và du lịch.

Thông qua Giải, Ban Tổ chức mong muốn tiếp tục khẳng định vai trò, trách nhiệm và sự đồng hành của báo chí trong công tác tuyên truyền, phát hiện, lan tỏa những giá trị tốt đẹp, những mô hình mới, cách làm hay, các điển hình tiên tiến; cổ vũ, động viên toàn ngành chung sức, đồng lòng cống hiến cho sự nghiệp phát triển Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong giai đoạn mới.

Toàn cảnh Lễ phát động Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển văn hoá Việt Nam” lần thứ Tư

Điều chỉnh cơ cấu giải

Chia sẻ về những điểm mới đáng chú ý của mùa giải lần này, nhà báo Nguyễn Anh Vũ – Tổng biên tập Báo Văn hóa, Phó Trưởng ban tổ chức Giải cho biết, Ban Tổ chức bổ sung Giải Đặc biệt, trao cho tác phẩm xuất sắc nhất được lựa chọn từ 5 loại hình báo chí, với giá trị 100 triệu đồng và một chuyến du lịch. Cơ cấu giải thưởng được điều chỉnh theo hướng giảm số lượng, nâng cao chất lượng và giá trị tôn vinh.

Nhà báo Nguyễn Anh Vũ – Tổng biên tập Báo Văn hóa, Phó Trưởng ban tổ chức Giải thông tin về những điểm mới của Giải thưởng

Đối với mỗi loại hình báo chí, cơ cấu giải gồm: 1 giải Nhất, 2 giải Nhì, 3 giải Ba và 5 giải Khuyến khích. Giá trị giải thưởng gồm: giải Nhất 50 triệu đồng và một chuyến du lịch; giải Nhì 25 triệu đồng; giải Ba 15 triệu đồng; giải Khuyến khích 10 triệu đồng. Bên cạnh đó, Ban Tổ chức trao 3 giải Tập thể đồng hạng cho 3 cơ quan báo chí có nhiều tác phẩm tham dự và đạt kết quả cao.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) tác động ngày càng sâu rộng đến hoạt động báo chí, Thể lệ Giải quy định rõ yêu cầu bảo đảm tính chân thực, chính xác, khách quan của tác phẩm dự thi. Ban Tổ chức không xét các tác phẩm do AI tạo hoàn toàn; những nội dung có sử dụng AI ở mức đáng kể phải được ghi nhãn hoặc có thông báo phù hợp. Đối với loại hình ảnh báo chí, không chấp nhận ảnh do AI tạo ra, ảnh bị can thiệp qua AI hoặc xử lý kỹ thuật làm thay đổi nội dung, bản chất sự việc. Tác phẩm tham dự phải bảo đảm không có tranh chấp và không vi phạm bản quyền.

 Nhà báo Phan Thành Nam - Phó Tổng biên tập Báo Văn hóa, Thành viên Ban Tổ chức công bố Thể lệ Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển văn hoá Việt Nam” lần thứ Tư

Kỳ vọng cân bằng hơn giữa các lĩnh vực

Phát biểu tại Lễ phát động, nhà báo Nguyễn Đức Lợi - Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, Đồng Trưởng Ban tổ chức nhấn mạnh vai trò đặc biệt của văn hóa trong sự phát triển đất nước. Theo ông, việc Đảng xác định phát triển văn hóa ngang tầm với kinh tế, chính trị, xã hội trọng Nghị quyết của Đảng cho thấy vị trí ngày càng quan trọng của văn hóa trong tổng thể chiến lược phát triển quốc gia.

Từ thực tiễn qua các mùa giải, nhà báo Nguyễn Đức Lợi cho rằng báo chí luôn dành sự quan tâm lớn cho lĩnh vực văn hóa. Hầu hết các cơ quan báo chí đều có đội ngũ, chuyên mục và các sản phẩm báo chí về văn hóa, tạo nên nguồn tác phẩm phong phú cho Giải.

Nhà báo Nguyễn Đức Lợi - Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, Đồng Trưởng Ban tổ chức phát biểu tại Lễ Phát động

Tuy nhiên, ông cũng lưu ý sự chưa đồng đều giữa các nhóm đề tài như đại diện Ban tổ chức đã trình bày, đó là việc số lượng tác phẩm về gia đình vẫn còn khá ít so với các tác phẩm về văn hóa. Các lĩnh vực thể thao và du lịch cũng chưa có số lượng tác phẩm tương xứng.

“Gia đình” là một thành tố quan trọng của xã hội, vì vậy nhà báo Nguyễn Đức Lợi cho rằng đội ngũ làm báo cần quan tâm nhiều hơn đến nhóm đề tài này. Tương tự, các vấn đề về thể thao, du lịch cũng cần được khai thác đa dạng, sâu sắc hơn, qua đó tạo sự cân bằng giữa các lĩnh vực trong cơ cấu tác phẩm dự thi.

Theo ông, với một Giải có tính chất đa ngành, đa lĩnh vực, Ban Tổ chức cần tiếp tục xem xét, cân đối để các nhóm đề tài có sự tham gia tương đối đồng đều, đồng thời khuyến khích những tác phẩm thực sự có chất lượng, tính phát hiện và sức lan tỏa.

“Chỉ chấm tác phẩm, không chấm tác giả”

Đề cập công tác chấm giải, nhà báo Nguyễn Đức Lợi khẳng định Hội đồng Giám khảo sẽ bảo đảm nguyên tắc khách quan, công tâm và công bằng; tập trung vào chất lượng tác phẩm thay vì tên tuổi tác giả hay cơ quan báo chí.

Theo ông, nguyên tắc xuyên suốt là “chỉ chấm tác phẩm, không chấm tác giả”, qua đó bảo đảm sự công bằng trong quá trình lựa chọn tác phẩm đạt giải.

Bên cạnh chất lượng chuyên môn, trong quá trình chấm, Hội đồng Giám khảo cũng xem xét các yếu tố về vùng miền, loại hình báo chí và đặc điểm của từng cơ quan báo chí để bảo đảm sự cân bằng và tính động viên, khuyến khích, nhất là đối với các cơ quan báo chí địa phương, cơ quan báo chí có quy mô nhỏ và những đơn vị ở vùng sâu, vùng xa.

Nhà báo Nguyễn Đức Lợi cho rằng việc cơ cấu lại giải thưởng, chú trọng chất lượng thay vì chạy theo số lượng, cùng phương thức tổ chức ngày càng bài bản sẽ tạo nền tảng để Giải tiếp tục nâng cao uy tín và quy mô trong những năm tới.

Đối với báo chí đa phương tiện, ông cho biết đây là xu hướng phát triển tất yếu của báo chí hiện đại và đã được bao hàm trong loại hình báo điện tử. Hội đồng Sơ khảo sẽ tiếp tục quan tâm đến những phương thức thể hiện mới, sự ứng dụng công nghệ và những xu hướng báo chí hiện đại trong quá trình đánh giá tác phẩm.