Văn học thiếu nhi đương đại: Dư địa rộng mở cho những người viết trẻ

Ban Tổ chức tọa đàm tặng hoa các diễn giả.

Phát biểu tại tọa đàm, bà Vũ Thị Quỳnh Liên, Phó Giám đốc, Tổng biên tập Nhà xuất bản Kim đồng cho biết, trong suốt hành trình xây dựng và phát triển gần 70 năm qua của Nhà xuất bản Kim Đồng, văn học thiếu nhi vẫn luôn là mảng đề tài được Nhà xuất bản quan tâm, nuôi dưỡng. Nhằm tạo một diễn đàn, nơi những chuyên gia nghiên cứu, các tác giả trẻ và độc giả được trao đổi, chia sẻ những quan điểm góc nhìn của mình về văn học thiếu nhi hiện nay, Nhà xuất bản Kim Đồng phối hợp cùng Khoa Văn học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn tổ chức tọa đàm: “Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ”.

“Văn học thiếu nhi luôn cần những tiếng nói mới, phù hợp với tâm tư, suy nghĩ, khát vọng của trẻ em hôm nay. Thông qua tọa đàm này, chúng tôi mong muốn có thêm đối thoại giữa các chuyên gia, người viết trẻ và bạn đọc, góp những góc nhìn đa chiều, gợi mở cho những sáng tác văn học thiếu nhi hấp dẫn, thú vị, được các em yêu thích, đón nhận trong thời gian tới”, bà Vũ Thị Quỳnh Liên nhấn mạnh.

Bà Vũ Thị Quỳnh Liên, Phó Giám đốc, Tổng biên tập Nhà xuất bản Kim đồng phát biểu tại tọa đàm.

Tọa đàm có sự tham gia của Nhà phê bình văn học Bùi Việt Thắng, TS. Nguyễn Thị Năm Hoàng - Phó Trưởng Khoa Văn học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Tiến sĩ Trịnh Đặng Nguyên Hương, Viện Văn học - Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, cùng một số tác giả đã đoạt giải Giải thưởng Văn học Kim Đồng lần thứ Nhất (2023-2025): Giáp Thị Thùy Dương, Cao Nguyệt Nguyên, Phạm Thu Hà và Nguyễn Hoàng Diệu Thủy.

Tại tọa đàm, các diễn giả và tác giả đã chia sẻ những góc nhìn từ cả nghiên cứu lẫn thực hành sáng tác, qua đó phác họa diện mạo văn học thiếu nhi đương đại, đồng thời đặt ra các vấn đề trong một tinh thần đối thoại cởi mở, góp phần mang đến những cách nhìn, những lối kể và những cảm quan thẩm mỹ mới trong những tác phẩm viết cho trẻ em hôm nay.

Nhà phê bình văn học Bùi Việt Thắng cho rằng, dư địa để phát triển văn học thiếu nhi ở Việt Nam hiện nay vẫn còn rất rộng mở. Sự thay đổi của đời sống xã hội, nhu cầu đọc ngày càng đa dạng của độc giả trẻ cùng khát vọng tìm kiếm những giá trị nhân văn mới đang đặt ra nhiều cơ hội cho người cầm bút. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc các tác giả viết cho thiếu nhi đang đứng trước một sứ mệnh quan trọng: không chỉ sáng tạo nên những câu chuyện hấp dẫn, mà còn góp phần bồi đắp tâm hồn, hình thành nhân cách và giữ gìn những giá trị tốt đẹp cho thế hệ tương lai.

Ông nhấn mạnh, để văn học thiếu nhi có thể phát triển bền vững trong thời kỳ mới, cần có thêm nhiều tác phẩm thực sự thấu hiểu trẻ em, đồng hành với tâm lý và nhịp sống của các em hôm nay.

Nhà phê bình văn học Bùi Việt Thắng chia sẻ dư địa để phát triển văn học thiếu nhi ở Việt Nam hiện nay.

Theo Tiến sĩ Trịnh Đặng Nguyên Hương, Viện Văn học - Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, trong dòng chảy của văn học đương đại, văn học thiếu nhi đang có nhiều chuyển động và đổi mới đáng chú ý, cả ở cách tiếp cận đề tài, hình thức thể hiện lẫn chiều sâu cảm xúc. Theo bà, dù đời sống xã hội không ngừng biến đổi, văn học thiếu nhi vẫn luôn giữ được những giá trị cốt lõi của mình như một miền sáng trong của văn chương - nơi con người tìm thấy sự hồn nhiên, lòng tin và khả năng chữa lành tinh thần.

Tiến sĩ Trịnh Đặng Nguyên Hương nhấn mạnh, văn học thiếu nhi không chỉ dành cho trẻ em mà còn mở ra một không gian đồng cảm cho cả người lớn. Trong thế giới của những câu chuyện tuổi thơ, mỗi độc giả đều có thể tìm thấy một phần ký ức của chính mình, được trở về với những rung động nguyên sơ và cảm giác hạnh phúc giản dị mà sâu xa. Chính vì thế, văn học thiếu nhi luôn là “vùng đất đẹp đẽ, đầy ánh sáng”, nơi con người có thể đắm mình trong sự say mê của trí tưởng tượng, trong vẻ đẹp của lòng nhân hậu và những giá trị nhân văn.

Từ những quan sát của mình, bà cũng gợi mở rằng sự đổi mới của văn học thiếu nhi hôm nay không nằm ở việc chạy theo xu hướng, mà ở khả năng đối thoại với tâm hồn trẻ thơ bằng một tinh thần hiện đại nhưng vẫn giữ được sự trong trẻo và nhân ái của văn chương.

Các tác giả trẻ chia sẻ tại tọa đàm.

Ở góc độ người viết, các tác giả trẻ cho rằng văn học thiếu nhi đòi hỏi sự quan sát tinh tế và khả năng tiếp cận gần gũi với đời sống trẻ em hôm nay. Không chỉ dành riêng cho thiếu nhi, những trang viết ấy còn mở ra không gian kết nối và đối thoại giữa các thế hệ, nơi con người gìn giữ những ký ức đẹp, nuôi dưỡng lòng nhân ái, sự tử tế và cảm nhận về cái đẹp trong cuộc sống.

Bên cạnh đó, các ý kiến tại tọa đàm cũng góp phần làm rõ vai trò, đóng góp của Giải thưởng Văn học Kim Đồng trong việc nuôi dưỡng lực lượng viết trẻ cũng như thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực này. Theo các diễn giả, cùng với sự vận động của đời sống văn học thiếu nhi đương đại, sự ra đời của Giải thưởng Văn học Kim Đồng có ý nghĩa quan trọng đối với việc phát triển đội ngũ sáng tác cho thiếu nhi. Giải thưởng đã tạo một không gian khích lệ người viết chuyên và không chuyên mạnh dạn gửi gắm những sáng tác mới cho bạn đọc nhỏ tuổi.

Huyền Thương

Ra mắt Tủ sách Giải thưởng Văn học Kim Đồng

Nhân kỉ niệm Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 2026, Nhà xuất bản Kim Đồng ra mắt Tủ sách Giải thưởng Văn học Kim Đồng....